wielen in de alblasserwaard – deel 2

In de Alblasserwaard zijn de sporen van dijkdoorbraken op een aantal plaatsen nog zichtbaar. Door het krachtige binnenstromende water bij een dijkdoorbraak ontstond een kolkgat direct achter de doorgebroken dijk waarbij bodemmateriaal de polder in spoelde. Omdat het kolkgat vaak diep werd uitgeschuurd was het dichten van het gat zelf moeilijk. De gaten konden wel 15 tot 20 meter diep worden. Daarom werd de dijk meestal gerepareerd door een nieuwe dijk aan te leggen met een bocht buiten het diepe kolkgat om. Zo ontstonden de met water gevulde kolkgaten welke een wiel of een waal worden genoemd.

Op deze pagina deel 2 van wielen in de Alblasserwaard. Bekijk hier deel 1.


Wielen in Hardinxveld-Giessendam

12. De Wiel

De wiel met op de achtergrond de Nederlands Hervormde Kerk van Hardinxveld Giessendam gezien vanaf het Laantje. Vermoedelijk zal het ontstaan gezocht moeten worden in de eerste fase van de 80-jarige oorlog, dus zo tussen 1570 en 1600.

13. Zuidelijk wiel Rivierdijk

De zuidelijk gelegen Wiel aan de rivierdijk ter hoogte van de huisnummers 145 t/m 147 in Hardinxveld-Giessendam ontstond op 19 maart 1709 door een ijsdam in de rivier. (1)

14. Oostelijk wiel Rivierdijk

De oostelijk gelegen Wiel aan de rivierdijk ter hoogte van de huisnummer 68 in Hardinxveld-Giessendam is ontstaan in december 1658 ten gevolge van een ijsdam in de Merwede waardoor het bovenwater niet weg kon. Het wiel is nu in gebruik als viskweekvijver. (1)


Wielen in Giessenburg

15. Wielen in Giessenburg

Wiel langs de Doetseweg bij het riviertje de Giessen. Op de achtergrond ligt nog een wiel (nr. 16).


Wiel in Gorinchem

17. Groote wiel

Het groote wiel langs de Lingsesdijk.
Foto en informatie ontbreken nog. (2)


Wielen in Hoogblokland

18. Wiel aan Bazeldijk

Wiel langs de Bazeldijk in Hoogblokland ter hoogte van bushalte De Poort van Kleef.

19. Wiel aan Bazeldijk

Wiel langs de Bazeldijk in Hoogblokland. Dit is aaneengesloten met het wiel onder nummer 20.

20. Wiel aan Bazeldijk

Wiel langs de Bazeldijk in Hoogblokland. Dit is aaneengesloten met het wiel onder nummer 19.


Wielen in Langerak

21. Wiel aan Lekdijk

Wiel aan de Lekdijk en de Wielweg in Langerak. Meer informatie ontbreekt op dit moment nog. (2)  


Wielen in Ameide

22. De Zouwe (eendenkooi)

Rondom het wiel De Zouwe is een eendenkooi gevestigd. Op de foto de met rietmatten afgeschermde gangen naar het hart van de eendenkooi.


Wielen in Meerkerk

23. Nieuwe wiel

Het nieuwe wiel aan de Zouwedijk in Meerkerk (2)

24. Hoenderwiel

Het Hoenderwiel langs de Zouwendijk in Meerkerk.
(2)


Wielen in onderzoek

In aanvulling op de hier beschreven wielen is informatie ontvangen over nog twee wielen in Hoornaar. Deze zijn gelegen tussen de Oudendijk en de Dorpsweg. Heeft u ook een aanvulling? U kunt dit doorgeven via het contactformulier.


Bronnen:
(1) Historische vereniging Hardinxveld-Giessendam
(2) Indien u beschikt over aanvullende informatie over de wielen is deze zeer welkom!
Landschapsatlas (Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)
De Alblasserwaard door C.L. van Groningen